خانه > احکام > چند نکته درباره احکام روزه

چند نکته درباره احکام روزه

چند نکته درباره احکام روزه بیمار: 
۱٫ کسی که می داند روزه برایش ضرر دارد اگر چه دکتر بگوید روزه ضرر ندارد باید روزه نگیرد و اگر روزه بگیرد صحیح نیست و کسی که می داند روزه برای او ضرر ندارد اگر چه دکتر بگوید ضرر دارد باید روزه بگیرد. 

۲٫ اگر انسان احتمال قابل توجهی بدهد که روزه برایش ضرر دارد بطوری که این احتمال ضرر، سبب ترس ضرر برای روزه دار شود نباید روزه بگیرد. مثلا اگر از گفته پزشک متخصص یا بر اساس تجربه ای که داشته، بترسد که روزه گرفتن برایش ضرر دارد، نباید روزه بگیرد هر چند اطمینان به ضرر نداشته باشد.
۳٫ خانمی که باردار است یا بچه شیر میدهد چنانچه روزه گرفتن برای خود مادر یا فرزندش ضرر داشته باشد یا ترس بر ضرر داشته باشد نباید روزه بگیرد. (رساله مراجع م ۱۷۴۳ ،۱۷۴۴،۱۷۲۸)
چند نکته درباره روزه دخترانی که تازه به سن بلوغ رسیده اند:
۱٫ اگر روزه برای چنین دخترانی ضرر دارد مثلا اگر این دختر خانمی روزه بگیرد دچار مریضی یا اینکه ترس مریضی را به همراه داشته باشد نباید روزه بگیرد.
۲٫ اما اگر روزه ضرر ندارد ولی چنانچه در بین روز دچار ضعف شدید می شوند باید از اول روز روزه بگیرند و هنگامی که به جهت ضعف شدید یا احساس تشنگی خیلی زیاد ادامه روزه برای آنها سختی بسیار زیادی داشته باشد، که معمولا قابل تحمل نباشد، طبق نظر برخی مراجع مانند امام خامنه ای می توانند افطار کنند و طبق نظر برخی باید آب یا غذا به مقدار ضرورت استفاده کنند و در هر صورت روزه اش باطل می شود. (مشهور فتوی یا احتیاط واجب امساک کند. مخالف: حضرت امام، رهبری، مکارم: امساک در بقیه روز واجب نیست. ) و بعدا هم به نظر اکثر مراجع باید قضای روزه را بگیرد.(مشهور. مخالف: خویی، تبریزی، مکارم: اگر تا ماه رمضان آینده توانایی قضا نداشت دیگر قضا واجب نیست و پرداخت مد طعام کافی است.)
۳٫ چنین دخترانی اگر بتوانند با استفاده از راههای متعارف خود را تقویت کنند که بتوانند روزه بگیرند در این صورت باید روزه خود را بگیرند مثل اینکه سحریِ مقوی بخورند یا فعالیت بدنی خود را در طی روز کاهش دهند یا استراحت بیشتر داشته باشند، انجام چنین کارهایی لازم است. (رهیافت روزه ۶ ص ۲۸ رساله مراجع م ۱۵۸۱)

چند نکته درباره نماز مسافر:
۱٫ مسافری‌که نمازش شکسته است اگر تصمیم داشته باشد که حداقل ۱۰روز کامل در شهر یا روستای محل اقامت بماند باید نمازش را کامل بخواند و روزه اش را بگیرد. اما مسافری که می‌داند ده روز نمی ماند یا تردید و شک دارد که ده روز می ماند یا خیر نمازش شکسته است و روزه صحیح نیست.
۲٫ آنچه در قصد ده روز مهم است کیفیت محاسبه دقیق قصد ده روز است بنابر این اگر کسی بعد اذان صبح و در بین روز وارد شهر یا روستای محل اقامت شود(به فتوی اکثر مراجع عظام تقلید) چنانچه بتواند حداقل ده شبانه روز کامل یعنی ۲۴۰ ساعت در آنجا بماند می‌تواند قصد ده روز کند مثلا اگر کسی ساعت ۱۰ صبح وارد مشهد شود در صورتی که بتواند حداقل تا ساعت ۱۰‌روز یازدهم در مشهد بماند می تواند قصد ده روز کند. اما به نظر اکثر مراجع اگر کسی شب تا قبل از اذان صبح (مخالف: امام خامنه ای: قبل از طلوع آفتاب) وارد شهر یا روستای محل اقامت شود همین که بتواند حداقل تا غروب روز دهم آنجا بماند قصد ده روز صحیح است مثلا اگر کسی ساعت ۱۲ شب وارد شهر مشهد شده همین که قصد ماندن تا غروب روز دهم داشته باشد کافی است هر چند که کمتر از دویست و چهل ساعت می شود. (عروه، فصل فی صلاه المسافر، فصل فی قواطع السفر، الثانی ؛ رساله مراجع م۱۳۳۵ و م۱۳۳۶)

چند نکته درباره نماز و روزه مسافر:
۱٫ کسی که در ماه رمضان مسافر است و در سفر نماز های چهار رکعتی اش را باید دو رکعتی بخواند هیچ روزه ای نمی تواند بگیرد ولی نمازهایی که در وطنش قضا شده است می تواند در مسافرت بخواند اما باید به صورت کامل بخواند.
۲٫ اگر کسی بعد از اذان ظهر از وطن یا جایی که قصد ده روز کرده است مسافرت کند روزه اش صحیح است ولی نمازش را چنانچه نخوانده باید در حال سفر شرعی شکسته بخواند.
۳٫ کسی که در ماه رمضان، قبل از ظهر، به وطن خودش یا جایی برسد که می خواهد ده روز بماند چنانچه در حال مسافرت مبطلات روزه را انجام نداده مثلا چیزی نخورده باید نیت روزه کند و روزه بگیرد. (رساله مراجع م۱۷۱۴ و م۱۷۲۱ و م۱۷۲۲)

چند نکته درباره نیت روزه:
۱٫ روزه از عبادات است و لازم است که با نیت بجا آورده شود و در موقع نیت لازم نیست که به زبان بگوید یا از قلب خود بگذراند بلکه همین اندازه که اگر از فرد روزه دار پرسیده شود به چه علت مبطلات روزه را مرتکب نمی شود بگوید برای اطاعت از فرمان خدا (سیستانی: از روی تذل و بندگی در پیشگاه خداوند) از مبطلات روزه از اذان صبح تا مغرب خودداری می کنم، برای نیت کافی است. و نشانه داشتن نیت می تواند بلند شدن و سحری خوردن در نیمه شب به منظور روزه گرفتن باشد. هر چند برای روزه گرفتن سحری خوردن واجب نیست. (رساله مراجع م۱۵۵۰)
۲٫ انسان از اول شب ماه رمضان تا اذان صبح هر وقت نیت روزه فردا را داشته باشد، اشکالی ندارد‌. لذا اگر شب با نیت روزه ماه رمضان بخوابد و برای سحر هم بیدار نشود روزه اش صحیح است. (رساله مراجع م۱۵۲)
۳٫ انسان می تواند در شب اول ماه رمضان قصد گرفتن روزه همه ما را بکند و لازم نیست این نیت هر روز ایجاد شود .(رساله مراجع م ۱۵۵۱)

چند نکته کوتاه درباره روزه قضا:
۱٫ به فتوی اکثر مراجع عظام تقلید وقت نیت روزه قضا تا قبل از اذان ظهر است، بشرط اینکه تا آن موقع چیزی که روزه را باطل کند مرتکب نشده باشد مثلا چیزی نخورده باشد.( آیه الله شبیری زنجانی : بعد از ظهر هم می شود نیت روزه قضا کرد.)
۲٫ کسی که بابت ماه رمضان سال گذشته روزه قضا دارد به نظر اکثر مراجع چنانچه توانایی روزه گرفتن دارد باید تا قبل از ماه رمضان سال جدید روزه قضای خودش را بگیرد. (جهت اطلاع: امام رهبری گلپایگانی وحید: احتیاط‌واجب. فاضل مکارم‌: فتوی. مخالف: خویی سیستانی: احتیاط مستحب) (جزوه روزه ص‌۱۵۸ و رساله اموزشی رهبری، احکام روزه قضا م ۶) و چنانچه فرد توانایی روزه گرفتن داشته و بدون عذر روزه قضا را نگیرد علاوه بر لزوم قضای روزه در سالهای بعد، باید یک بار به تعداد روزه های قضای همان سال کفاره تاخیر بدهد یعنی به ازاء هر روز ۷۵۰ گرم نان یا برنج و مانند اینها به فقیر بدهد.(جهت اطلاع: نسبت به لزوم کفاره تاخیر در جایی که با عذر روزه قضا را نگرفته، اختلافی است.)
۳٫ کسی که می داند روزه قضا دارد اما تعدادش را نمی داند همان مقدار حداقل یقینی را، بجا بیاورد کافی است. مثلا فردی می داند روزه قضا دارد اما نمی داند پنج روز است یا هفت روز، همان پنج روز یقینی را بجا بیاورد، کافی است. (رساله مراجع م۱۶۷۹)


7 × = سی پنج