خانه > مهارت زندگی > معیارهایی که برای انتخاب همسر باید در نظر گرفت

معیارهایی که برای انتخاب همسر باید در نظر گرفت

از زمان های خیلی دور همواره این سؤال بین روان شناسان خانواده مطرح بوده است که آیا شباهت ها باعث به وجود آمدن ازدواج موفق  می شود یا تفاوت ها؟

پژوهش های به عمل آمده نشان می هد که با ثبات ترین ازدواج ها آنهایی هستند که زن و شوهر بیشترین شباهت ها را با هم داشته اند.
« با توجه به بررسی های بالینی، شباهت های اخلاقی و شخصیتی زن و شوهر روی موفقیت ازدواج آنها نقش تعیین کننده ای دارد،» میزان بی ثباتی و طلاق در زوج های به هم شبیه، کمتر مشاهده می شود. با توجه به نتایج به دست آمده، نداشتن شباهت با بی ثباتی و طلاق همراه است. بعضی از روان شناسان شباهت های موجود بین زوجین را در حکم سپرده بانکی تلقی می کنند و اشاره می کنند اگر میزان سپرده بانکی شما رقم بزرگی باشد و میزان بدهی بانکی شما کم باشد در آن صورت در مقابل بحران های اقتصادی بهتر می توانید مقاومت کنید و به نحو احسن می توانید احساس امنیت نمایید، ولی اگر میزان بدهی های شما نسبت به سپرده بانکی کم باشد به همان نسبت احتمال این که دچار مشکل شوید زیاد خواهد بود.

این تشبیه نشان می دهد که هر قدر تشابه بین زوجین بیشتر باشد به همان نسبت احتمال این که دچار بحران شوند زیاد خواهد شد، سؤالی که در اینجا مطرح می شود این است که وجود کدام یک از تشابهات مطلقاً برای ازدواج لازم هستند؟

هوش:  اگر هوش زن و شوهر  به یک اندازه باشد رابطه زناشویی  با گرفتاری کمتری روبه رو می شود. توجه داشته باشید که «تحصیلات» ملاک نظر نیست چرا که بعضی از اشخاص بسیار باهوش به هر دلیل ممکن است به کالج و دانشگاه راه پیدا نکنند. منظور این است که زن و شوهر به لحاظ بهره هوشی  باید در یک ردیف قرار داشته باشند، باید بتوانند اشیاء و امور را به یک شکل ببینند و درباره آنها به یک شکل صحبت کنند. اگر یکی از طرفین ازدواج اغلب گمان می کند که همسرش متوجه منظور او نشده است، شرایط خوشایندی بین آنها برقرار نمی شود.

 

بررسی های به عمل آمده نیز نشان می دهند، اگر بهره هوشی زن و شوهر در یک ردیف یا نزدیک به هم باشد ثبات ازدواج بیشتر می شود.

ارزش ها:

لازم است که زن و شوهر درباره بسیاری از ارزش ها وحدت نظر داشته باشند. مثلاً مهم است که زن و شوهر درباره معنویات و یا زندگی خانوادگی اختلاف نداشته باشند. اگر در این زمینه ها وحدت نظری وجود نداشته باشد، بروز اصطکاک میان آنها حتمی است.

علایق:

اگر زن و شوهر در بسیاری از زمینه ها علایق مشترک داشته باشند زندگی به کامشان شیرین می شود. در این میان هر چه تنوع علایق مشترک بیشتر باشد بهتر است.

توقع از نظامات خانوادگی:

زن و شوهر بایستی درباره وظایف و مسئولیت های یکدیگر در رابطه زناشویی وحدت نظر داشته باشند. طرز فکر افراد در این زمینه کلاً به دو نوع تقسیم می شود. بعضی از افراد در مورد وظایف و مسئولیت های زن و شوهر به طور سنتی فکر می کنند بدین معنا که مدیریت داخلی منزل به عهده زن است و مرد نیز به عنوان مدیر بیرونی منزل ، یا نان آور خانواده تلقی می شود. فردی که در این زمینه به طور سنتی فکر می کند باید با فردی ازدواج کند که با او همفکر است. اما اکنون که نقش های زن و مرد  دستخوش تغییرات زیادی شده است، عده ای معتقد به تساوی حقوق بین زن و مرد هستند و وظایف و مسئولیت های مشابه ی نیز برای آنان قائل می شوند. افرادی که این اعتقاد را دارند باید با همفکران خود ازدواج کند. سؤال دیگری که مطرح می شود این است، تفاوت های مسئله ساز کدام ها هستند؟ یا به عبارت دیگر، چه تفاوت هایی می توانند به خوشبختی زندگی زناشویی آسیب برسانند.

در پاسخ به این سؤال باید گفت وجود اختلافاتی که می توانند به خوشبختی  زندگی زناشویی لطمه بزنند عبارت اند از:

۱ – میزان انرژی:

وقتی یکی از طرفین ازدواج پر انرژی باشد و در مقابل همسر او کم انرژی این افراد با مشکلات عدیده ای برخورد می کنند. اختلاف در میزان انرژی در زمینه های مختلف خود نمایان می شود که از جمله می توان به معاشرت های اجتماعی، فعالیت های مذهبی و غیره اشاره کرد. در انجام فعالیت های مربوط به خانه نیز سطح انرژی میان زن و شوهر اغلب مسئله ساز می شود، مثلاً ممکن است زن بخواهد کارهایی را در روزهای تعطیل آخر هفته در منزل انجام دهد و شوهرعلاقه مند باشد که پای تلویزیون بنشیند یا روزنامه بخواند.

۲ – عادات شخصی:

وقتی زن و شوهر عادت های شخصی متفاوتی داشته باشند، به تدریج وحدت میان آنها رو به نقصان می رود. از جمله عادت های مسئله ساز می توان به این موارد اشاره کرد:وقت شناسی، نظم و ترتیب، وابستگی ، احساس مسئولیت ، … می توان به عادات شخصی متعددی اشاره کرد که زن و مرد باید قبل از ازدواج  به آن توجه داشته باشند. مثلاً اگر یکی از آنها سیگاری باشد و دیگری نه ، این اختلاف می تواند در رابطه زناشویی آنها دردسر ساز شود. اگر یکی از آنها به خوردن غذاهای مقوی و مغذی علاقه مند باشد و دیگری به این که چه می خورد بها ندهد، مشکلاتی در زندگی زناشویی ایجاد می کند.

۳ - استفاده از پول:

بسیاری از زوج ها در اثر نداشتن توافق بر سر مسائل مالی  ، دچار مشکل می شوند. یکی به فکر آینده است و می خواهد پولش را پس انداز کند و دیگری به خرج کردن پول و خوش بودن در لحظه حال علاقه مند است. یکی معتقد به ریسک کردن است و دیگری فکر می کند که باید به تدریج و با ضریب اطمینان بالا بر دارایی های خود بیفزاید. یکی می گوید درآمد را باید خرج فرزندان کرد و دیگری می خواهد پول را نگه دارد. اختلافاتی از این قبیل می تواند شیرازه زندگی زناشویی را تحت تأثیر قرار دهد، به همین دلیل لازم است که قبل از ازدواج در این موارد بیشتر موشکافی شود.

۴ – علایق و مهارت های کلامی:

اگر یکی از طرفین ازدواج زیاد حرف بزند و دیگری کم حرف باشد چه مشکلی پیش می آید؟ اگر زن یا مرد علاقمند به گفت و گو و دیگری خواهان سکوت باشد، استرس  فراوانی ایجاد می شود.

اگر کسی به هنگام صرف غذا علاقه مند به صحبت باشد و همسرش بخواهد به هنگام صرف غذا سکوت کند و یا اگر یکی از طرفین ازدواج به صحبت تلفنی طولانی علاقه مند باشد زمینه های اختلاف را پایه ریزی کرده اند.

سؤالی که با توجه به مسائل فوق مطرح می شود این است اگر افرادی با هم ازدواج کنند که در موارد فوق اختلاف داشته باشند چه ویژگی را باید در خود بپرورانند تا بتوانند به زندگی زناشویی ادامه دهند؟

در پاسخ باید اشاره کرد، اگر زوجین دارای ویژگی انعطاف پذیری باشند می توانند به جای این که تحت تأثیر اختلافات قرار بگیرند با تفاوت ها کنار بیایند و برای حل مشکلات راه حل مناسب پیدا کنند.
معیارهای اصلی برای انتخاب همسر چیست؟

ازدواج

برای انتخاب همسر باید دو دسته معیار را مدنظر قرار داد؛ معیارهای اصلی نظیر ایمان و اخلاق نیک و معیارهای فرعی و ترجیحی مانند تناسب سنی، تناسب تحصیلی و تناسب فرهنگی- اجتماعی.

انتخاب همسر، انتخاب یک شریک دائمی در تمام امور زندگی است؛ برکات و فواید انتخاب شایسته و با معیارهای صحیح در این مرحله به همان اندازه فراوان است که زیان‌ها و خسارت‌های ناشی از انتخاب عجولانه و بر اساس ملاک‌های غلط، یکی از سؤالاتی که مطرح می‌شود این است که چه معیارهایی را برای انتخاب همسر در نظر بگیریم؟ همسر آینده ما باید دارای چه ویژگی‌هایی باشد؟

* ازدواج موفق، زمینه تکامل مادی و معنوی افراد خانواده را فراهم می‌سازد

ازدواج بزرگ‌ترین و مهمترین فصل کتاب زندگی انسان است. ازدواج موفق، زمینه تکامل مادی و معنوی افراد خانواده را فراهم می‌سازد.
شکست در ازدواج موجب ناامیدی، سرخوردگی و دلسردی، اضطراب و پریشانی در زندگی و موجب بسیاری از مشکلات روحی و روانی می‌شود، بنابراین بر هر دختر و پسری لازم است قبل از ازدواج خودشناسی داشته باشند و در مورد ویژگی‌های اخلاقی، شخصیتی، استعدادها، توانمندی‌ها، سلایق، علایق، ضعف‌ها و کاستی‌های خودآگاهی و شناخت کسب کرده و نیز بدانند که اهدافشان از ازدواج چیست و چه انتظاراتی از همسر آینده دارند تا بتوانند فرد مناسب‌شان را با همکاری و مشورت خانواده‌ها، بزرگان فامیل، پرس‌وجو از دوستان، آشنایان، همسایه‌ها، اقوام و فامیل‌های نسبی و سببی و محل تحصیل و کار انتخاب کرده و با شناخت کامل ازدواج کنند.

 

در انتخاب همسر دو دسته معیار را باید مد نظر قرار داد:

 

*معیارهای اصلی و کلیدی

معیارهای اصلی، آن دسته از ملاک‌هایی هستند که وجودشان برای یک زندگی موفق و رسیدن به کمال حتماً لازم است و این معیارها عبارتند از:

الف. تدیّن:

یکی از مهمترین معیارهای انتخاب همسر تدین و ایمان است. تدین به معنی پایبندی کامل به اسلام و اسلام را با جان و دل پذیرفتن و مطابق آموزه‌ها و دستورات آن عمل کردن است. پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «علیکَ بذاتِ الدین»؛ بر شما باد که همسر دیندار بگیرید.[۱]

 

انسان متدین به علّت ترس از خدا و عاقبت کارش دست تعدّی به همسر خویش دراز نمی‌کند، مگر اینکه متدین حقیقی نباشد یا ویژگی‌های بعدی را نداشته باشد یا اینکه دچار عقده‌های روانی باشد، اما فردی که دیندار نیست، هیچ تضمینی وجود ندارد که پایبند به رعایت حقوق همسر و زندگی مشترک باشد. امام حسن(ع) به مردی که با ایشان درباره ازدواج دختر خود مشورت کرد ـ فرمود: او را به مردی با تقوا شوهر ده؛ زیرا اگر دختر تو را دوست داشته باشد گرامی‌اش می‌دارد و اگر دوستش نداشته باشد به وی ستم نمی‌کند.[۲]

 

ب. اخلاق نیک:

منظور از اخلاق نیک «صفات و ویژگی‌های پسندیده در نظر عقل و شرع» است. از جمله مصداق‌های اخلاق نیک خوش‌خلقی، حق‌پذیری، تواضع، راست‌گویی، خوش‌بینی، وقار و متانت، مهربانی، گذشت، ادب، نرم‌خویی، وفاداری و سخاوت است.

اخلاق نیک نه تنها از بهترین مزایای یک همسر شایسته است، بلکه از مزایای واقعی هر انسانی به شمار می‌آید و باید در موقع انتخاب همسر به طور کامل مورد توجه قرار گیرد؛ اخلاق و صفات پسندیده میوه‌های تدین و ایمان و عمل صالح است، فردی که دارای صفات خوب اخلاقی است در خود شما اثر می‌گذارد؛ صبور است و با مشکلات زندگی کنار می‌آید و در آینده فرزندان خوبی تربیت می‌کند.

پیامبر گرامی اسلام(ص) فرمود: «با کسی که اخلاق و دینش مورد پسند باشد ازدواج کنید، اگر چنین نکنید فتنه و فساد بزرگی در زمین به وجود خواهد آمد».[۳]

 

اخلاق حسنه تا آخرین لحظات عمر در طراوت و نشاط و شیرینی زندگی مؤثر است. مردی به نام حسین بشّار می‌گوید: خدمت امام رضا(ع) نامه نوشته و پرسیدم که یکی از بستگانم برای خواستگاری دخترم نزد من آمده است ولی او جوانی بداخلاق است. نظر مبارک شما درباره ‌زن دادن به او چیست؟ حضرت فرمودند: اگر بداخلاق است به او زن نده.[۴]

 

ج. شرافت خانوادگی:

یکی از ملاک‌های انتخاب همسر اصالت خانوادگی است. منظور از شرافت خانوادگی، شهرت و ثروت و موقعیت اجتماعی نیست، بلکه مراد نجابت و پاکی، تدین و تقوای خانواده است. پیامبر گرامی اسلام(ص) فرمودند: «ای مردم، بپرهیزید از سبزه‌زاری که بر فراز مزبله و منجلابی روییده باشد! سؤال شد: ای پیامبر خدا، سبزه‌زار روییده بر مزبله و منجلاب چیست؟ فرمود: زن زیبایی که در خانواده پلیدی رشد کرده باشد».[۵]

خانواده را اگر به درختی تشبیه کنیم، فرزندان آن خانواده هر کدام شاخ و برگ‌های آن درخت را تشکیل می‌دهند و از ریشه‌ها، ساقه و تنه همان درخت تغذیه و رشد و نمو کرده‌اند، شکی نیست که بسیاری از ویژگی‌های اجداد و پدر و مادر از طریق وراثت به فرد منتقل می‌شود، محیط تربیتی و رشد هر فرد نیز از مهمترین عوامل تاثیر گذار در شکل‌گیری شخصیت هر فرد است.[۶]

 

د. سلامتی جسمانی و روانی:

بعضی از مشکلات جسمی و روانی اهمیت چندانی ندارند و لطمه‌ای به زندگی نمی‌زنند و شدید نیستند، اما بعضی از بیماری‌ها، نقص‌ها و معلولیت‌های جسمی و روانی، عمیق و غیرقابل درمان هستند که در طول عمر همراه انسان است و مانع انجام وظایف همسری شده و به زندگی لطمه می‌زنند؛ لذا از ازدواج با این گونه افراد خودداری شود، اسلام نیز از ازدواج با افرادی که دارای امراض جزام، جنون و برص باشند، نهی فرموده است. (البته ازدواج‌های ایثارگرانه موضوع دیگری است که در جای خود باید به آن پرداخته شود).

 

*معیارهای فرعی و ترجیحی (همتایی و تناسب)

این ملاک‌ها گرچه به اهمیت معیارهای اصلی نیستند، اما شرط کمال‌اند و برای بهتر شدن و کامل‌تر شدن زندگی مشترک است؛ با در نظر گرفتن این معیارها احتمال به وجود آمدن اختلاف در زندگی مشترک کمتر می‌شود. زن و شوهر وقتی با هم تفاهم و رابطه‌ای ناگسستنی دارند که اشتراکات و هماهنگی‌های زیادی با هم داشته باشند.

 

این نکته را نباید از نظر دور داشت که همتایی، هماهنگی و تناسب صد در صد امکان ندارد؛ زیرا هر انسانی دارای مغز، روح، اخلاق، تربیت و محیط خانوادگی منحصر به فرد است و با دیگری فرق دارد. اما باید کوشش نمود هر چه ممکن است این فاصله کمتر شود.

 

موارد همتایی و تناسب عبارتند از:

 

2.1. تناسب در زیبایی:

هر چند زیبایی معیار ضروری به حساب نمی‌آید، ولی طرفین در مجموع باید از لحاظ زیبایی و قیافه ظاهری مورد پسند یکدیگر باشند و برای همدیگر جذابیت داشته باشند. زیبایی و تناسب ظاهری در حفظ و تقویت عفت و ایمان تأثیر دارد؛ زیرا اگر همسر فرد از حد نصاب کافی برای زیبایی برخوردار باشد، چشم و فکر و عمل وی متوجه دیگران نخواهد شد و حسرت زیبایان بیگانه را نخواهد خورد و خدای ناکرده به همسرش خیانت نخواهد کرد؛ مگر این که به چشم‌چرانی و انجام کارهای خلاف عفت کرده باشد.

 

2.2. تناسب سنی:

تفاوت سن بلوغ جنسی دختر و پسر حدود ۴ سال است. پس بهتر است که تفاوت سن آن‌ها در ازدواج نیز چنین باشد. مگر اینکه واقعاً شرایط دیگر آن قدر مناسب باشد که بتوان از این مسأله صرفنظر کرد و همسری با سن مساوی برگزید؛ ولی به هر حال تفاوت سنی نکته‌ای حائز اهمیت است.(ضمناً برای یک ازدواج موفّق، بلوغ جنسی، بلوغ اقتصادی(مردها)، بلوغ فرهنگی و اجتماعی در کنار هم ضروری است).

 

2.3. جسمی و جنسی:

زن و شوهر بهتر است از نظر جسمی (قد، وزن) تناسب داشته باشند؛ گاهی مواقع زوج‌ها در ابتدا به این عامل توجه نمی‌کنند و بعد از ازدواج نسبت به این عوامل حساسیت به خرج می‌دهند که باعث تلخی و اختلاف در زندگی می‌شود. رضایت جنسی مسئله بسیار مهمی است و اگر یکی از آنها گرم مزاج و دیگری سرد مزاج باشد؛ به بهانه‌گیری و نزاع منجر می‌شود که گاهی در ظاهر هم علت بهانه‌گیری‌ها چیز دیگری به نظر می‌رسد؛ اما وقتی ریشه‌یابی می‌شود متوجه می‌شویم که ریشه این اختلاف‌ها و بهانه‌گیری‌ها نارضایتی جنسی است.

 

4. 2. تناسب اقتصادی:

 

همسر انسان باید با او تناسب مالی داشته باشد. به گونه‌ای نباشد که یکی در ناز و نعمت زندگی می‌کرده و دیگری با مشقت و سختی. به عنوان مثال اگر جوانی که از لحاظ مالی فقیر و یا متوسط است، با دختری از خانواده‌ای ثروتمند ازدواج کند، اگر شبانه روز هم کار و تلاش کند نمی‌تواند همسرش را راضی کند، مگر اینکه آن فرد و خانواده‌اش از لحاظ ایمان بسیار قوی باشند و بتوانند به خاطر خدا گذشت کنند و از لحاظ مالی هم بدون منّت به این فرد کمک کنند.

 

5. 2. تناسب تحصیلی:

 

اگر چه میزان تحصیلات نمی‌تواند تضمین‌کننده روابط معقول و ازدواج موفق باشد، اما باید پذیرفت که بینش و منش افراد تحصیل‌کرده با دیگر اقشار جامعه متفاوت است. از آنجایی که کسب دانش در رشد و تعالی فکری افراد و نگرش آنها بسیار مؤثر است؛ تناسب در میزان تحصیلات، تأثیر بسیار مهمی در زندگی مشترک دارد؛ زمینه ایجاد درک و تفاهم بیشتر زوجین را فراهم کرده و موجب پرورش بهتر فرزندان و ایجاد نسلی موفق با تربیتی اسلامی و فرهنگی می شود.

از دید روانشناسان برترین حالت تناسب تحصیلی در ازدواج این است که یا طرفین در تحصیلات یکسان باشند یا تحصیلات دختر یک مقطع پایین‌تر از پسر باشد، دلیل این مسأله ایمن کردن خانواده از برخی مشکلات زناشویی است؛ چرا که این امر ممکن است باعث عدم اطاعت زن از همسر شود.

 

6. 2. تناسب فرهنگی- اجتماعی:

بهتر است زن و شوهر به لحاظ فرهنگی و اجتماعی نیز تناسب داشته باشند؛ مثلاً کسی که عمدة فعالیتش علمی و پژوهشی است، اگر با کسی ازدواج کند که روحیه اجتماعی او تجملاتی، اشرافی، اهل مسافرت، تفریحات و گشت‌وگذار است، ممکن است دچار اختلاف شوند.[۷]

 

7. 2. هماهنگی روانشناختی:

روحیات افراد با هم فرق دارد؛ برخی برون‌گرا (اهل شوخی، ارتباط با دیگران و معاشرت، تفریح، جنب و جوش و تحرک زیاد و…) و برخی درون‌گرا (تمرکز بر خود، تفکر زیاد، عدم ارتباط زیاد با دیگران و…) هستند. اگر این تناسب حفظ نشود (یعنی هر دو از یک گروه نباشند) در زندگی مشترک به احتمال زیاد با مشکل مواجه می‌شوند.[۸]

 

در پایان: شرایط و مسایل ازدواج و ملاک‌های انتخاب همسر را در عین اینکه باید با دقت مورد توجه قرار داد، اما نباید به طور وسواس‌گونه و یا مستقل از دیگر شرایط بررسی کرد.

 

*پی‌نوشت‌ها:

[۱]. حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج۱۴، ص۳۱٫

[۲]. میزان الحکمه، حدیث ۸۰۳۶٫

[۳]. همان، ص۵۱٫

[۴]. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۱۰۳، ص ۳۷۲، به نقل مظاهری، علی اکبر، جوانان و انتخاب همسر، انتشارات پارسایان، ص۱۱۳٫

[۵]. همان، ص ۲۹٫

[۶]. برخی خانواده‌ها در برخی صفات شاخص هستند. به عنوان مثال مادر حضرت ابوالفضل(ع) با عنایت و مشورت عقیل برادر حضرت علی(ع) انتخاب شد، چرا که برادر امام نسب‌شناس بودند و اعتقاد داشتند او بچه‌های شجاعی به دنیا می‌آورند.

[۷] . مظاهری، علی‌اکبر، جوانان و انتخاب همسر، ص۱۴۴٫

[۸] . برای مطالعه بیشتر به کتاب‌های روان‌شناسی مراجعه کنید.

منبع: فارس

معیارهای انتخاب همسر از نگاه پیامبر اکرم (ص)

پیامبر اکرم (ص) معیارهای را برای ازدواج معرفی کرده‌اند، که سالم‌ترین و مطمئن‌ترین معیارها است.

ازدواج در نگاه هر کس معیارهایی دارد. با این حال، معیارهایی که بزرگان دین معرفی کرده‌اند، سالم‌ترین و مطمئن‌ترین معیارها است.

 

شرط اول؛ ایمان

در اسلام شرط اول انتخاب همسر ایمان و تقوا معرفی شده است. دین بنیان خانواده را حفظ می کند و همسر باتقوا بیشتر از همسری که تقوای کمتری دارد، می تواند اعتماد و آرامش شما را تامین کند. بنابراین پرهیزگاری شرط اول ازدواج از نگاه ائمه و معصومین است. کسی که پایبند به دین نباشد هیچ ضمانتی وجود ندارد که به رعایت حقوق همسر و زندگی مشترک پایبند باشد.
در حدیثی از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است که: وقتی کسی که به خواستگاری می آید و اخلاق و دین اش مایه رضایت است به او زن دهید که اگر چنین نکنید، فتنه و فساد زمین را پر خواهد کرد. (نهج الفصاحه، ح۲۴۷)

 

در حدیث دیگری از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است که: با زن به خاطر ۴ چیز ازدواج می شود: مال و ثروتش، زیبایی اش، دینداری اش و اصل و نسب خانواده اش؛ و تو با زنان متدین ازدواج کن. (کنز العمال . ح۴۴۶۰۲)

 

حس خلق

 

توصیه بعدی اسلام درباره ملاک های ازدواج، حسن خلق است. مردی در این زمینه با امام رضا (علیه السلام) مشورت نمود و عرض کرد: یکی از بستگانم از دخترم خواستگاری کرده ولی اخلاق بدی دارد. حضرت فرمود: اگر بدخلق است، دخترت را به ازدواج او در نیاور. ( وسائل الشیعه، ج۱۴،ص۵۴). دینداری و اخلاق از مهمترین ملاک هایی است که باید هنگام انتخاب همسر مورد توجه قرار گیرند و اگر این دو خصوصیت در کسی وجود نداشت، در ازدواج با او باید تردید کرد. حسن خلق به دارا بودن اخلاق های خوب مثل صداقت، عفت کلام، نگاه پاک، امانتداری، فروتنی، بخشندگی و در کنار آن دوری از اخلاق های بد نظیر تندخویی، بی وفایی، کینه و حسادت و… را شامل می شود.

 

وصلت خانوادگی

 

ازدواج یک پیوند خانوادگی است نه پیوند دو نفر. از سوی دیگر، خانواده اولین و مهم ترین ریشه هر فرد و آموزشگاهی است که او داشته هایش، خلق و خو، عادت ها و نگاهش به زندگی را از آنجا کسب کرده. بنابراین مهم است با خانواده ای سالم و اصیل وصلت کنیم. اصالت خانوادگی به معنای سلامت خانواده و خوشنام بودن آن ها است. نه ثروت و اصل و نسب و نام و فامیل. اسلام تأکید دارد که درباره سابقه خانوادگی همسر، تحقیق لازم صورت گیرد و به خصوص، مراتب ایمانی و اخلاقی آنها در نظر گرفته شود. زیرا این اصالت خانوادگی در زندگی جدید و نسل بعد تأثیر خواهد گذاشت. پیامبر (صلی الله علیه و آله) در این رابطه می فرمایند: «برای نطفه های خود، بهترین را گزینش کنید. »

امام صادق (علیه السلام) از رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل کرده اند که آن حضرت فرمود: «از ازدواج با احمق بپرهیزید که هم نشینی با او مایه اندوه و بلاست.»

 

همتایی

 

کفویت در ازدواج هم همیشه مورد تاکید پیامبر اکرم(ص) و ائمه بوده است. کفویت به معنای تناسب و همتایی و هماهنگی در ویژگی های اصلی افراد است و در جنبه های ایمانی، فکری، اقتصادی، سنی، ظاهری، خانوادگی، فرهنگی، تحصیلی و… مطرح می شود. در اسلام تاکید زیادی بر کفویت اعتقادی شده است چرا که اعتقادات هر فرد درون مایه وجودی او را مشخص می کنند و تضاد در اعتقادات تنش های زیادی در زندگی در پی دارد. رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمودند: «مرد مۆمن، کفو و همتای زن مۆمن است؛ و مرد مسلمان، همتای زن مسلمان.» (وسائل الشیعه، ج۱۴، ص۴۴٫)

 

بر این اساس بود که پیامبر (صلی الله علیه و آله)، حضرت علی (علیه السلام) را برای همسری دختر خود انتخاب نمودند. بعضی روایات همچنین کفویت را شامل دو چیز دانسته‌اند: یکی عفت ناشی از ایمان و اعتقاد و دیگری تأمین امکانات زندگی.

 

سلامت

 

سلامت جسم و روح در ازدواج همیشه مورد تاکید اسلام بوده است. امام صادق (علیه السلام) از رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل کرده اند که آن حضرت فرمود: «از ازدواج با احمق بپرهیزید که هم نشینی با او مایه اندوه و بلاست.» (جعفریات، ص ۹۲٫)

 

احادیثی از پیامبر اکرم (ص) درباره ازدواج:

 

* مراسم ازدواج را آشکار برگزار کنید و خواستگاری را پنهان .(کنز العمال . ح۴۴۵۳۲)

 

* بهترین ازدواجها ها آن است که آسان تر انجام گیرد .(نهج الفصاحه ، ح۲۴۸) درباره افزایش روزی پس از ازدواج احادیث دیگری هم از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است. ایشان می فرمایند: زن بگیرید؛ زیرا که ازدواج کردن روزی شما را بیشتر می کند .(بحار الانوار . ج۱۰۳ ۰ص۲۱۷)

 

* مردان عزب خود را زن دهید؛ زیرا با این کار خداوند اخلاق آنان را نیکو می گرداند و روزیهایشان را زیاد می کند و بر جوانمردی های آنان می افزاید. (بحار الانوار . ج۱۰۳ ۰ص۲۲۲).

 

در اسلام هیچ بنایی ساخته نشد، که نزد خدای عزوجل محبوبتر و ارجمند تر از ازدواج باشد. (بحار الانوار . ج۱۰۳ ۰ص۲۲۲)

 

هر جوانی که در دوره جوانی خود ازدواج کند، شیطانش فریاد بر آورد که: وای بر او دین خود را از گزند من حفظ کرد .(کنز العمال . ح۴۴۴۴۱)

 

دو رکعت نمازی که ازدواج کرده می خواند، برتر از هفتاد رکعت نمازی است که فرد عزب می خواند .(بحار الانوار . ج۱۰۳ ۰ص۲۱۹).

 

انتهای پیام/معیارهای اساسی انتخاب همسر

دختر و پسر قبل از ازدواج باید بیندیشند، با چه کسی ازدواج کنند؟ همسرش باید دارای چه صفات و خصوصیاتی باشد؟ ملاک انتخاب برتر چیست؟ و همسر باید چه ویژگیهایی داشته باشد تا زندگی زناشویی آنها مستحکم باشد؟

 

انتخاب همسر

 

1- ایمان به خدا و دینداری

زوجین باید پایبند به ارزش‌های الهی و دینی باشند و به وعده‌ها و تعهدات خویش نسبت به همدیگر عمل نمایند.

 

مردی در نامه‌ای از امام باقر(ع) سوال کرد جوانی به خواستگاری دخترم آمده است، نظر شما چیست؟ امام در پاسخ به او نوشت: جوانی که به خواستگاری دخترت آمده، اگر اخلاق و ایمان او مورد رضایت است بع او زن بده.

 

رسول خدا(ص) فرمود: کسی که به خاطر دین و ایمان زنی با او ازدواج کند، خداوند همه دنیایش را برای او فراهم می‌کند.(میزان الحکمه، ج۵)

 

امام صادق(ع) فرمود: اگر مردی با زنی برای جمال یا مالش ازدواج کند به همین امر واگذار می‌شود ولی اگر برای دینداری بودن با او ازدواج کند خدا مال و جمال را نیز نصیبش می‌گرداند.(وسائل الشیعه، ج۱۴)

 

نکته:دینداری افراد فقط به انجام واجبات مثل نماز و روزه و… نیست چرا که به اینها عادت می‌کنند، بلکه دینداری را به وسیله امانتداری و وفای به عهد و اجتناب از مال حرام و درستکاری و تقید به امر به معروف و نهی از نکر و رعایت حقوق دیگران و اجتناب از ظلم و تعدی، می‌توان تشخیص داد. راه تشخیص دینداری افراد، معاشرت و معامله با آنهاست، چون انسان با نزدیک شدن به آنها و معاشرت با آنها احیانا پایبند بودن در معاملاتی که صورت می‌گیرد و تقید افراد را به مسائل دینی متوجه خواهد شد.

 

2- اخلاق حسنه

اخلاق نیک، یکی از معیارهای اساسی ازدواج است که باید در انتخاب همسر ایده‌آل مورد توجه قرار گیرد و اخلاق نیک از برجسته‌ترین و برترین صفاتی است که همسر آینده باید به آن مزین باشد، به طوری که امام جعفرصادق(ع) فرمود: با زن خوش اخلاق و دارای اخلاق نیکو ازدواج کنید.(وسائل الشیعه، ج۷، ص۵۹)

 

3- کفو هم بودن همسران

کفو در لغت به معنای شبیه و مانند است، بین دختر و پسر باید سنخیت باشد، در قرآن و روایات ائمه معصومین(ع) در مورد تناسب بین زوجین سفارش زیادی شده است. به طوری که مهمترین تناسب و سنخیتی که بین دختر و پسر باید لحاظ شود دینداری است. امام صادق(ع) فرمود: دختر دانا و با معرفت جز با جوان با معرفت و شایسته زندگی نمی‌کند.(بحارالانوار، ج۱۰۰)

 

4- دوشیزه بودن

شرع مقدس اسلام دوشیزه بودن دختر را مورد توجه قرار داده چون این یکی از راههای اعتماد و اطمینان به دختر می‌باشد که هم پاکیزه‌تر و هم سازگارتر و هم قانع‌ترند هستند.

 

5- جمال و زیبایی

زیبایی همسر یک امتیاز است زیبایی همراه با تدین و عصمت و اخلاق اسلامی، عشق و محبت زوجین را نسبت یه یکدیگر دو چندان می‌کند. زیبایی همسر عشق و محبت آنها را نسبت به یکدیگر افزایش می‌دهد و هم چنین آراستگی و تمیزی مرد عفت زن را افزایش می‌دهد. مرد دوست دارد که همسرش زیبا و دلنشین و خوش قیافه و نجیب باشد. رسول خدا(ص) فرمود: خوبیها را نزد زیبا رویان بجویید زیرا در صورتی که روی زیبا داشته باشد کارهایشان به طریق اولی نیکو خواهد بود.(وسائل الشیعه، ج۱۴، ص۳۷)

 

6- عاقل بودن

عقل از مهمترین شرایط یک همسر ایده‌آل به حساب می‌آید چون اداره به حساب می‌آید چون اداره زندگی به دست انسان خردمند در جهت پیمودن راه سعادت بسیار مهم است. همسر با تعقل و متفکر و مدیر، می‌تواند کانون خانواده را گرم و با صفا کند. همسر عاقل زندگی‌اش را بر پایه تعقل استوار می‌کند و از امکانات موجود شوهرش برنامه‌ریزی دقیقی انجام می‌دهد تا بتواند به نحو احسن بهره‌وری را در امورات مربوطه پیاده کند. پس بزرگان در توصیه مکرر خویش می‌فرمایند: از ازدواج با شخص نادان بپرهیزید که ازدواج با جاهل مایه اندوه بلا و فرزندش بدبخت و متأثر از آن می‌شود.(الحدیث، ج۱)

 

7- اصالت در شرافت خانوادگی

شرافت و اصالت خانوادگی افراد در اخلاق، عفت، وفای به عهد و دیانت آن‌ها است. خانواده‌ای که دارای شخصیت اخلاقی و روحی و معنوی بالایی هستند و افرادی که در دامن خانواده‌های اصیل پرورش پیدا کرده‌اند می‌توانند همسر صالح و شایسته‌ای برای همدیگر باشند و در تربیت فرزندانشان می‌توانند موفق شوند.

 

8- تحصیلات علمی

در نظر گرفتن تحصیلات علمی در انتخاب همسر یک مزیت و برتری است چون غالبا خانواده‌هایی که دارای تحصیلات علمی قابل قبولی هستند در تربیت فرزندان و وظایف مرد و زن نسبت به یکدیگر موفق‌ترند چون وظایف دینی و الهی و تربیتی را بهتر می‌فهمند و مصالح زندگی را بهتر درک می‌کنند.

 

البته این شرط به عنوان شرط اساسی در ازدواج نباید مد نظر باشد بلکه بعد از ایمان و دینداری و اخلاق حسنه و شرافت و اصالت خانوادگی می‌تواند به عنوان شرط کمال محسوب شود. البته همراه علم باید تزکیه نفس باشد در آن صورت بسیار مفید است ولی اگر علم بدون تهذیب نفس باشد نه تنها نمی‌تواند یک مزیت باشد بلکه چه بسا باعث از هم پاشیدگی خانواده‌ها می‌شود.

 

9- سلامت جسم و روح

سلامت جسم و روح و روان، همسر را زیبا جلوه می‌دهد و همسر سالم و ایده‌آل در اداره خانه و فرزندش موفق‌تر است و به وظایف شرعی و اخلاقی خود بهتر عمل می‌کند. البته بعضی از بیماری‌های جسمی و روحی با معاجله قابل درمان هستند و این در مسائل خانوادگی مشکلی را به بار نمی‌آورد ولی اگر شخص دارای بیماری‌های جسمی و روحی غیر قابل درمان باشد در انجام وظایف همسری‌اش ناتوان می‌ماند.

 

10- مال و ثروت

در جامعه اسلامی ما، متأسفانه بعضی از خانواده‌ها برای مال و ثروت به قدری اهمیت قایلند که از شروط اساسی و اصلی ازدواج اعم از دیانت، نجابت، عفت، تقوا، اخلاق نیک، شرافت و اصالت خانوادگی غافل می‌مانند و فکر می‌کنند اگر همسری از خانواده ثروتمند انتخاب کنند خوشبخت می‌شوند و حال این که آمار غیر آن را نشان می‌دهد.

 

11- عفت و پاکدامنی

پاکدامنی و عفت، در تحکیم خانواده و سلامتی نسل و تقویت بعد روحانی و معنوی و طهارت قلب و روح نقش به سزایی دارد. امام رضا(ع) فرمود: جز با زن پاکدامن ازدواج مکن.

منبع: شبکه خبر دانشجوhttp://snn.ir

ملاک های انتخاب همسر

 

پرسش: لطفا ملاک های انتخاب همسر خوب را بفرمایید؟

 

 

 

پاسخ: یکی از مهم ترین انتخاب های آدمی ، انتخاب همسر است،زیرا بدین وسیله به تشکیل سازمان خانواده پرداخته و این امر در زندگی شخصی ،اجتماعی و تربیت فرزندان تاثیر بسزایی دارد. اهمیت این انتخاب بقدری است که سعادت ،رضایت و ناکامی های آدمی در زندگی را تا حدی می توان به چگونگی این انتخاب مربوط دانست . بسیاری از زوجهایی که کارشان به مشاجره، طلاق و… کشیده می شود به ملاک های انتخاب همسر، تحقیق، گفتگو و بررسی های زمینه های مشترک و متفاوت همدیگر اهمیت نداده اند.

 

برای انتخاب همسر افراد باید ار معیارهای انتخاب همسر آگاه باشند، اما قبل از آن باید ابتدا خود را بشناسند و از ویژگی های خود آگاه باشند و نقاط ضعف و قدرت خود را بدانند.

 

ملاک های انتخاب همسر

 

 

الف. ملاک های اساسی و کلیدی: برخی از ملاک های ازدواج ملاک های اساسی برای ازدواج هستند از جمله آنها:

 

1. تدیّن و ایمان.

 

2. اخلاق نیکو.

 

3. شرافت و اصالت خانوادگی.

 

4. عقل.

این ملاک ها نقش مهمی در ازدواج دارند به عنوان مثال می توان نقش آنها را به پی و فنداسیون ساختمان تشبیه کرد و روشن کرد که خانه بدون پی و شالوده دوام نخواهد داشت. شخصی نزد یکی از معصومین ـ علیهم السلام ـ آمد و گفت برای دخترم خواستگار آمده چه کنم امام فرمودند ببیند ایمان و اخلاق خوب دارد. اگر دارد دخترت را به او بده. آری کسی که ایمان دارد در زندگی مشترک خود سعی دارد همیشه دستورات خدا را اجرا کند، از ظلم به شریک خود پرهیز کند و اگر همسرش دچار اشتباه و خطایی شد بخاطر خدا گذشت و صبر می کند. شخص با ایمان ازدواج را امر مقدسی می داند که با آن ایمانش را حفظ کرده است. در روایت داریم کسی که برای مال کسی با او ازدواج کند خداوند او را به حال خودش وا می گذارد و اگر فقط بخاطر زیبایی اش با او ازدواج کند از او ناخوشایند خواهد شد و اگر به خاطر دین و ایمانش با او ازدواج کند خداوند همه آن (امتیازات) را برایش فراهم خواهد کرد

 

ب) ملاک های فرعی ازدواج: ملاک های فرعی ازدواج بسیار مهم اند ولی درجه اهمیت آنها به اهمیت ملاک های اصلی و کلیدی نمی رسد. کار آنها مثل دیوارهای ساختمان است که بر روی پی (ملاک های اصلی) قرار می گیرند برخی از این ملاک های فرعی از این قرار است:

 

1. سلامت جسم و روح

 

2. زیبایی

 

3. تحصیلات

 

4. کفو و همتایی زوج ها

همتایی و تناسب: در امر ازدواج رعایت همتایی و تناسب بسیار اهمیت دارد. علت عمده بیشتر ناهنجاریها و آشوبزدگیهای زندگی خانواده «عدم تناسب» و «ناهماهنگی» بین زن و شوهر است پس باید با تحقیق از دوستان، هم کلاسی ها، همسایه ها، اقوام و… مشورت و مشاوره ازدواج و گفتگوهای تلفنی و حضوری و مکاتبه (که اگر به قصد ازدواج باشد و با هماهنگی والدین زوج باشد بودن اشکال است) سعی شود تناسب و هماهنگی های دو زوج بررسی شود هر قدر تناسب و هماهنگی بیشتر باشد در زندگی آینده تفاهم بیشتری وجود خواهد داشت و اگر هماهنگی بسیار اندک است بهتر است که ازدواج شکل نگیرد. بودند بسیاری از پسرها و دخترها که تنها با چند جمله شیفته هم شدند و پس از چند صباحی اختلافاتشان آشکار گشت و سر از طلاق در آوردند.

 

 

 

دو زوج در چه چیزهایی باید تناسب داشته باشند:

 

1. همتایی ایمانی و دینی: البته اگر کسی از خود مطمئن باشد و بداند که با ازدواجش می تواند یک غیرمتدین را دیندار کند درست او را بگیرد خود از دین به بیراهه نرود می توان با غیرمتدین ازدواج کند.

 

2. همتایی در فرهنگ.

 

3. همتایی در اخلاق.

 

4. همتایی در تحصیلات.

 

5. همتایی جسمی و جنسی (یکی سرد مزاج نباشد یکی خیلی گرم مزاج یا یکی قوی و بلند نباشد یکی خیلی کوتاه و ضعیف)

 

6. همتایی در سن ( بهتر است اختلاف ۵-۴ سال باشد)

 

7. تناسب در مال (خانواده یکی ثروتمند نباشد یکی فقیر، در این ازدواج خانواده فقیر در رنج خواهد بود. امّا نسبت به خود جوان، اگر مشغول کار باشند و درآمد متوسطی داشته باشند مشکل ساز نیست اغلب زوج های جوان در شروع زندگی با این مشکلات روبرو هستند (درآمد پایین، مسکن اجاره ای و…) که این با پشتکار و تلاش و توکل به خدا حل می شود آنچه مهم است این است که نباید آنقدر انتظار بالا داشته باشیم و نه اینکه رضایت دهیم بدون داشتن هیچ کاری ازدواج سر بگیرد.

 

8. تناسب خانوادگی (هر دو خانواده از لحاظ روحی، اخلاقی جسمی، عقلی تناسب داشته باشند.)

 

9. تناسب سیاسی.

 

10. تناسب اجتماعی (اینگونه نباشد که یکی فقط دوست داشته باشد در منزل باشد از اجتماع دور باشد به کارهای فکری تمرکز داشته باشد و دیگری دوست داشته باشد با همه رفت و آمد کند اهل بگو و بخند باشد و…

 

11. تناسب در زیبایی: توجه به توازن و تناسب در زیبایی صورت، اندام و قیافه ظاهری بسیار مهم است اگر یکی خیلی زیبا و خوش اندام باشد و دیگری زشت صورت و بدنام احتمال به وجود آمدن ناراحتی و مشکل برای هر دو و عقده ای روانی و عقده محرومیت جنسی و انحراف و بی عفتی و حسرت برای فرد زیبا وجود دارد.

 

فریب احساسات زودگذر: در برخی از ازدواج های ناموفق می بینیم که یکی بخاطر احساساتش سریع تصمیم گرفته مثلاً همسری که زیبایی ظاهری خوبی داشته با خود گفته خوب نیست آن طرف مقابلم ناراحت مشکل جسمی و نازیبایی خود باشد و این افراد البته می گویند بخاطر خدا نه هوس با او ازدواج می کنم اما پس از ازدواج وقتی زندگی ای مشترک آنها شروع می شود و واقع بینانه تر به زندگی نگاه می کنند از تصمیم خود منصرف می شوند و شروع به ناسازگاری می کنند اگر این تناسب ها رعایت شود دیگر این مشکلات به وجود نمی آیند. البته نمی گویم که غیر ممکن است که فرد از ایمان بسیار قوی ( دقت شود ایمان بسیار قوی باز هم تکرار می کنم ایمان قوی) برخوردار باشد ممکن است واقعاً بتواند پس از ازدواج با یک نفر از خودش از نظر زیبایی بسیار فاصله دارد ازدواج کند و بخاطر خدا تا آخر عمر هم دم نزند ( ایمان همراه زیبائی نسبی مناسب است).

 

معدل گیری: در ازدواج موفق انسان نباید از ملاک های کلیدی کوتاه بیاید یعنی حتماً همسرش را واجد آن ملاک های بداند اما نسبت به غیر آنها معدل گیری کند یعنی با در نظر گرفتن همه ملاک ها به او نمره بدهد که آیا او متناسب با من است یا نه اگر بود جواب مثبت بدهد.

یک طرفه نرویم: در مورد ازدواج نباید انتظار داشته باشیم فقط طرف مقابل ما صفات بسیار عالی داشته باشد بلکه باید خود را نیز در نظر داشته باشیم و تناسب ها را نسبت به خودمان بسنجیم.

عشق مجنون: گاهی ایمان و صفات خوب یک نفر آن قدر جلوه دارد که روی نازیبایی او را می گیرد یعنی معدل او مثلاً ۱۸ است چون در زیبایی ۱۲ گرفته امّا در بقیه صفاتش نمرات بالایی گرفته این معدل بالا روی این زیبایی کمتر را می پوشاند از مجنون اشکال گرفتند که چرا به لیلی که زیاد هم زیبا نیست دل بسته ای و شیدای او شده ای مجنون گفت لیلی مثل کوزه پر از شراب (صفات نیکو و سیرت های باطنی عالی است) عشق نوشیدن جرعه جرعه از صفات عالی او مرا مست خودش کرده است نه صورت ظاهری او شما در واقع از این کوزه تنها شکل سفالی آن را می بینید و از درون و باطن آن بی خبرید.

 

( اگر بر دیده مجنون نشینی                به غیر از خوبی لیلی نبینی)

 

نکته پایانی: در ازدواج باید به نکات اصلی بسیار اهمیت بدهیم و نکات دیگر اگر چه مثل معیارهای کلیدی نیست امّا نمی توان از آنها نیز غافل بود ولی نباید ملاک های فرعی را به عنوان اصل نگاه کرد به عنوان مثال نباید به زیبایی به عنوان یک معیار اصلی نگاه کرد. چرا که زیبایی در سن جوانی باقی می ماند و با زوال آن نیز زندگی رو به سردی پیدا می کند ولی ایمان و اخلاق نیکو تا ابد پایدار است. در انتخاب همسر نباید به یک بعد نگاه کردن باید بین صفات او معدل گیری کنیم اگر که معیارهای اصلی او معدل او را بالا کشید به نظر مورد مناسبی برای ازدواج می باشد ( چرا که اغلب از نظر زیبایی متوسط هستند عده ای خیلی کم یا خیلی بدقیافه اند یا خیلی زیبا) گاهی ممکن است فردی دیگر پیدا شود که معیار اصلی (ایمان، عفت، اخلاق) را نداشته باشد ولی زیبایی اش بالا باشد که این فرد شایسته همسری را ندارد چون معیار اصلی اخلاق و ایمان را ندارد.

 

جهت استفاده از مطالب مرتبط با این موضوع می توانید به  انتخاب با چشمان باز  کلوپ ازدواج مراجعه نمایید.

 

برای پرسیدن پرسش می توانید اینجا کلیک کنید.

 

تنظیم: مرکز مشاوره

مهمترین معیارهای ازدواج

سلامت هر جامعه در گرو سلامتی خانواده هایی است که آن جامعه را تشکیل می دهند. بدیهی است انتخاب نادرست و غیر اصولی می تواند تعیین کننده آسیب در خانواده ای باشد که تازه شکل گرفته است. افزایش روز افزون و تاثیر آمار طلاق در جامعه، لزوم دقت و ابراز حساسیت درباره ازدواج سالم و صحیح را بیشتر نشان می دهد. سیستم باورهای نادرست می تواند تاثیرات مخرب و جبران ناپذیری بر سلامت خانواده و جامعه بگذارد.

مریم عطاریان – بخش کلوب ازدواج تبیان

ازدواج

برخی از باورهای نادرست مربوط به ازدواج، اسطوره هایی هستند که افراد جامعه بدون به چالش کشیدن و اندیشیدن آنها را پذیرفته اند. شاید به جرات می توان گفت بخش عمده این باورهای نادرست تحت تاثیر عصر و زمانی است که در آن زندگی می کنیم. به تعویق افتادن سن ازدواج به علت عصر ماشینی حاضر، گاه باعث می شود دختر و پسر عدم تناسبهای واقعی را در نظر نگرفته و به حداقل ها بسنده کنند .

ماهرخ دختری است که تحصیلات و موقعیت شغلی بسیار خوبی دارد. او سالها به خاطر به دست آوردن این موقعیت تحصیلی و شغلی تلاش کرده و حتی قید موقعیتهای ازدواج را زده تا چیزی مانع موفقیت کاری و تحصیلی اش نشود.

الان سی و پنج سال دارد و چند سالی است که به شدت نیازمند یک همراه و همدم در زندگی است اما تعداد خواستگاران وی بر خلاف سالهای قبل، بسیار کاهش یافته.

اخیرا پسری به نام سعید به خواستگاری وی آمده که تحصیلاتش در حد سیکل است و سی سال دارد و موقعیت شغلی وی بسیار متزلزل است.شرایط سربازی وی نیز معلوم نیست. خودش معتقد است که معاف است اما هنوز اقدامی قانونی نکرده است.

سعید به ماهرخ بسیار ابراز علاقه می کند و با سماجتهایی که به خرج داده تا حد زیادی توانسته قلب ماهرخ را تسخیر کند، حال آنکه خانواده ماهرخ با این وصلت بسیار مخالفند، چون معتقدند وضعیت نابسامان مالی و کاری سعید، مانع از یک ازدواج آرام است. سماجت وابراز علاقه افراطی وی فقط به این دلیل است که او با ازدواج با ماهرخ می خواهد از لحاظ مالی به اطمینان برسد تا کسی وی را تامین کند. اما گویا ماهرخ دیگر از تنهایی خسته شده و شاید بخواهد برای تن دادن به این ازدواج، مقابل خانواده بایستد.

 

قبل از پراختن به ماجرای حاضر بهتر است توضیحاتی در مورد مفهوم تناسب در امر ازدواج بدهیم:

با توجه به نقش مهم ازدواج در تشکیل خانواده موفق و پرثمر در جهت رسیدن به آرامش درونی که منجر به تحقق اهداف عالی انسانی و رشد و پرورش نسل بشر می گردد، دقت و توجه ویژه در انتخاب همسر مناسب از مهمترین عواملی است که در این زمینه نقش به سزایی دارد که باعث ازدواج پایدار و استوار و ارتباطات عمیق زناشویی می گردد و مشکلات و اختلافات زناشویی را به حداقل می رساند، در این انتخاب مهم، بررسی کفویت و تناسب زن و مردی که آماده ازدواج با همدیگر هستند، موثرترین نقش را ایفا می کند. البته خود این کفویت و تناسب شامل دو دسته از معیارهاست:

 

این نکته را نباید از نظر دور داشت که همتایی، هماهنگی و تناسب صد در صد امکان ندارد؛ زیرا هر انسانی دارای مغز، روح، اخلاق، تربیت و محیط خانوادگی منحصر به فرد است و با دیگری فرق دارد. اما باید کوشش نمود هر چه ممکن است این فاصله کمتر شود

- معیارهای اصلی شامل ایمان و تدین، اخلاق نیک، شرافت و نجابت خانوادگی، سلامت جسمی و روانی هستند

-   معیارهای فرعی و ترجیحی مانند تناسب در زیبایی، تناسب سنی، تناسب تحصیلی، تناسب جسمی و جنسی، تناسب اقتصادی، تناسب فرهنگی- اجتماعی و هماهنگی روان شناختی.

 

حال به تفصیل هر یک از معیارهای اصلی و فرعی را شرح می دهیم:

تدیّن

یکی از مهمترین معیارهای انتخاب همسر تدین و ایمان است. تدین به معنی پایبندی کامل به اسلام و اسلام را با جان و دل پذیرفتن و مطابق آموزه ها و دستورات آن عمل کردن است.

 

اخلاق نیک

منظور از اخلاق نیک «صفات و ویژگی های پسندیده در نظر عقل و شرع» است. از جمله مصداق های اخلاق نیک خوش خلقی، حق پذیری، تواضع، راست گویی، خوش بینی، وقار و متانت، مهربانی، گذشت، ادب، نرم خویی، وفاداری و سخاوت است.

 

شرافت خانوادگی

یکی از ملاک های انتخاب همسر اصالت خانوادگی است. منظور از شرافت خانوادگی، شهرت و ثروت و موقعیت اجتماعی نیست، بلکه مراد نجابت و پاکی، تدین و تقوای خانواده است.

 

سلامتی جسمانی و روانی

بعضی از مشکلات جسمی و روانی اهمیت چندانی ندارند و لطمه ای به زندگی نمی زنند و شدید نیستند، اما بعضی از بیماری ها، نقص ها و معلولیت های جسمی و روانی، عمیق و غیرقابل درمان هستند که در طول عمر همراه انسان است و مانع انجام وظایف همسری شده و به زندگی لطمه می زنند؛ لذا از ازدواج با این گونه افراد خودداری شود.

 

معیارهای فرعی و ترجیحی (همتایی و تناسب)

این ملاک ها گرچه به اهمیت معیارهای اصلی نیستند، اما شرط کمال اند و برای بهتر شدن و کامل تر شدن زندگی مشترک است؛ با در نظر گرفتن این معیارها احتمال به وجود آمدن اختلاف در زندگی مشترک کمتر می شود.

موارد همتایی و تناسب عبارتند از:

 

تناسب در زیبایی

هر چند زیبایی معیار ضروری به حساب نمی آید، ولی طرفین در مجموع باید از لحاظ زیبایی و قیافه ظاهری مورد پسند یکدیگر باشند و برای همدیگر جذابیت داشته باشند.

 

تناسب سنی

تفاوت سن بلوغ جنسی دختر و پسر حدود ۴ سال است. پس بهتر است که تفاوت سن آن ها در ازدواج نیز چنین باشد. مگر اینکه واقعاً شرایط دیگر آن قدر مناسب باشد که بتوان از این مسأله صرفنظر کرد و همسری با سن مساوی برگزید؛ ولی به هر حال تفاوت سنی نکته ای حائز اهمیت است

 

تناسب جسمی و جنسی

زن و شوهر بهتر است از نظر جسمی (قد، وزن) تناسب داشته باشند؛ گاهی مواقع زوج ها در ابتدا به این عامل توجه نمی کنند و بعد از ازدواج نسبت به این عوامل حساسیت به خرج می دهند که باعث تلخی و اختلاف در زندگی می شود. رضایت جنسی مسئله بسیار مهمی است و اگر یکی از آنها گرم مزاج و دیگری سرد مزاج باشد؛ به بهانه گیری و نزاع منجر می شود که گاهی در ظاهر هم علت بهانه گیری ها چیز دیگری به نظر می رسد؛ اما وقتی ریشه یابی می شود متوجه می شویم که ریشه این اختلاف ها و بهانه گیری ها نارضایتی جنسی است.

 

تناسب اقتصادی

زوجین باید تناسب اقتصادی داشته باشند. به گونه ای نباشد که یکی در ناز و نعمت زندگی می کرده و دیگری با مشقت و سختی. به عنوان مثال اگر جوانی که از لحاظ مالی فقیر و یا متوسط است، با دختری از خانواده ای ثروتمند ازدواج کند، اگر شبانه روز هم کار و تلاش کند نمی تواند همسرش را راضی کند.

 

تناسب تحصیلی

اگر چه میزان تحصیلات نمی تواند تضمین کننده روابط معقول و ازدواج موفق باشد، اما باید پذیرفت که بینش و منش افراد تحصیل کرده با دیگر اقشار جامعه متفاوت است. از آنجایی که کسب دانش در رشد و تعالی فکری افراد و نگرش آنها بسیار موثر است؛ تناسب در میزان تحصیلات، تأثیر بسیار مهمی در زندگی مشترک دارد؛ زمینه ایجاد درک و تفاهم بیشتر زوجین را فراهم کرده و موجب پرورش بهتر فرزندان و ایجاد نسلی موفق با تربیتی اسلامی و فرهنگی می شود.

 

تناسب فرهنگی- اجتماعی

بهتر است زن و شوهر به لحاظ فرهنگی و اجتماعی نیز تناسب داشته باشند؛ مثلاً کسی که عمدة فعالیتش علمی و پژوهشی است، اگر با کسی ازدواج کند که روحیه اجتماعی او تجملاتی، اشرافی، اهل مسافرت، تفریحات و گشت وگذار است، ممکن است دچار اختلاف شوند.

 

هماهنگی روانشناختی

به جرات می توان گفت بخش عمده باورهای نادرست درباره ازدواج تحت تاثیر عصر و زمانی است که در ان زندگی می کنیم.. به تعویق افتادن سن ازدواج به علت عصر ماشینی حاضر، گاه باعث می شود دختر و پسر عدم تناسبهای واقعی را در نظر نگرفته و به حداقل ها بسنده کنند ….

روحیات افراد با هم فرق دارد؛ برخی برون گرا (اهل شوخی، ارتباط با دیگران و معاشرت، تفریح، جنب و جوش و تحرک زیاد و…) و برخی درون گرا (تمرکز بر خود، تفکر زیاد، عدم ارتباط زیاد با دیگران و…) هستند. اگر این تناسب حفظ نشود (یعنی هر دو از یک گروه نباشند) در زندگی مشترک به احتمال زیاد با مشکل مواجه می شوند.

 

با اطلاعات مختصری که در زمینه ماهرخ و انتخابش داریم، شاید به نظر برسد که تنها تفاوت عمده ای که میان این دو نفر وجود دارد، تفاوت در معیارهای فرعی است. چرا که چه از لحاظ سنی(اختلاف سنی معکوس پنج ساله) و چه از لحاظ تحصیلی، تناسبی میان این دو وجود ندارد.

شرایط اقتصادی سعید نیز به نظر هیچ تناسبی با ماهرخ ندارد چرا که ماهرخ با توجه به شرایط کاری و مالیش، موقعیت بسیار خوبی دارد حال انکه سعید هنوز هیچ کار جدی در این زمینه انجام نداده است.

شرایط فرهنگی و اجتماعی این دو نیز از دو طیف کاملا متفات است  و علی رغم اینکه ماهرخ شرایط بسیار مطلوبی در این زمینه کسب کرده، دغدغه هایش چیز دیگری است و حتی برای کسب موفقیت تحصیلی و شغلی برای مدتی قید ازدواج را هم زده، اما در مقابل به نظر می رسد این موارد اصلا جز اولویتهای سعید نیست و حتی برای کسب یک شرایط حداقلی تلاشی هم نکرده است.

هر چند که عمده تفاوتهای این دو در زمینه معیارهای فرعی است اما معیارهای فرعی معیارهای ترجیحی هستند و با رعایت آن ها احتمال به وجود آمدن اختلاف در زندگی مشترک به حداقل می رسد(ضمن اینکه به نظر می رسد ماهرخ و سعید در زمینه معیارهای فرعی، کلا تناسبی با هم ندارند). این نکته را نباید از نظر دور داشت که همتایی، هماهنگی و تناسب صد در صد امکان ندارد؛ زیرا هر انسانی دارای مغز، روح، اخلاق، تربیت و محیط خانوادگی منحصر به فرد است و با دیگری فرق دارد. اما باید کوشش نمود هر چه ممکن است این فاصله کمتر شود.
معیارهای انتخاب همسر از نگاه پیامبر اکرم(ص)

ازدواج در نگاه هر کس معیارهایی دارد. با این حال، معیارهایی که بزرگان دین معرفی کرده اند، سالم ترین و مطمئن ترین معیارها است.

ازدواج

شرط اول؛ ایمان

 

در اسلام شرط اول انتخاب همسر ایمان و تقوا معرفی شده است. دین بنیان خانواده را حفظ می کند و همسر باتقوا بیشتر از همسری که تقوای کمتری دارد، می تواند اعتماد و آرامش شما را تامین کند. بنابراین پرهیزگاری شرط اول ازدواج از نگاه ائمه و معصومین است. کسی که پایبند به دین نباشد هیچ ضمانتی وجود ندارد که به رعایت حقوق همسر و زندگی مشترک پایبند باشد. در حدیثی از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است که: وقتی کسی که به خواستگاری می آید و اخلاق و دین اش مایه رضایت است به او زن دهید که اگر چنین نکنید، فتنه و فساد زمین را پر خواهد کرد. (نهج الفصاحه ، ح۲۴۷)

 

در حدیث دیگری از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است که: با زن به خاطر ۴ چیز ازدواج می شود: مال و ثروتش، زیبایی اش، دینداری اش و اصل و نسب خانواده اش؛ و تو با زنان متدین ازدواج کن. (کنز العمال . ح۴۴۶۰۲)

 

 

 

حس خلق

 

توصیه بعدی اسلام درباره ملاک های ازدواج، حسن خلق است. مردی در این زمینه با امام رضا (علیه السلام) مشورت نمود و عرض کرد: یکی از بستگانم از دخترم خواستگاری کرده ولی اخلاق بدی دارد. حضرت فرمود: اگر بدخلق است، دخترت را به ازدواج او در نیاور. ( وسائل الشیعه، ج۱۴،ص۵۴). دینداری و اخلاق از مهمترین ملاک هایی است که باید هنگام انتخاب همسر مورد توجه قرار گیرند و اگر این دو خصوصیت در کسی وجود نداشت، در ازدواج با او باید تردید کرد. حسن خلق به دارا بودن اخلاق های خوب مثل صداقت، عفت کلام، نگاه پاک، امانتداری، فروتنی، بخشندگی و در کنار آن دوری از اخلاق های بد نظیر تندخویی، بی وفایی، کینه و حسادت و… را شامل می شود.

 

 

 

وصلت خانوادگی

 

ازدواج یک پیوند خانوادگی است نه پیوند دو نفر. از سوی دیگر، خانواده اولین و مهم ترین ریشه هر فرد و آموزشگاهی است که او داشته هایش، خلق و خو، عادت ها و نگاهش به زندگی را از آنجا کسب کرده. بنابراین مهم است با خانواده ای سالم و اصیل وصلت کنیم. اصالت خانوادگی به معنای سلامت خانواده و خوشنام بودن آن ها است. نه ثروت و اصل و نسب و نام و فامیل. اسلام تأکید دارد که درباره سابقه خانوادگی همسر، تحقیق لازم صورت گیرد و به خصوص، مراتب ایمانی و اخلاقی آنها در نظر گرفته شود. زیرا این اصالت خانوادگی در زندگی جدید و نسل بعد تأثیر خواهد گذاشت. پیامبر (صلی الله علیه و آله) در این رابطه می فرمایند: «برای نطفه های خود، بهترین را گزینش کنید. »

 

امام صادق (علیه السلام) از رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل کرده اند که آن حضرت فرمود: «از ازدواج با احمق بپرهیزید که هم نشینی با او مایه اندوه و بلاست.»

همتایی

 

کفویت در ازدواج هم همیشه مورد تاکید پیامبر اکرم(ص) و ائمه بوده است. کفویت به معنای تناسب و همتایی و هماهنگی در ویژگی های اصلی افراد است و در جنبه های ایمانی، فکری، اقتصادی، سنی، ظاهری، خانوادگی، فرهنگی، تحصیلی و… مطرح می شود. در اسلام تاکید زیادی بر کفویت اعتقادی شده است چرا که اعتقادات هر فرد درون مایه وجودی او را مشخص می کنند و تضاد در اعتقادات تنش های زیادی در زندگی در پی دارد. رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمودند: «مرد مۆمن، کفو و همتای زن مۆمن است؛ و مرد مسلمان، همتای زن مسلمان.» (وسائل الشیعه، ج۱۴، ص۴۴٫)

 

بر این اساس بود که پیامبر (صلی الله علیه و آله)، حضرت علی (علیه السلام) را برای همسری دختر خود انتخاب نمودند. بعضی روایات همچنین کفویت را شامل دو چیز دانسته‌اند: یکی عفت ناشی از ایمان و اعتقاد و دیگری تأمین امکانات زندگی.

 

 

 

سلامت

 

سلامت جسم و روح در ازدواج همیشه مورد تاکید اسلام بوده است. امام صادق (علیه السلام) از رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل کرده اند که آن حضرت فرمود: «از ازدواج با احمق بپرهیزید که هم نشینی با او مایه اندوه و بلاست.» (جعفریات، ص ۹۲٫)

 

 

 

احادیثی از پیامبر اکرم (ص) درباره ازدواج:

 

* مراسم ازدواج را آشکار برگزار کنید و خواستگاری را پنهان .(کنز العمال . ح۴۴۵۳۲)

 

* بهترین ازدواجها ها آن است که آسان تر انجام گیرد .(نهج الفصاحه ، ح۲۴۸) درباره افزایش روزی پس از ازدواج احادیث دیگری هم از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است. ایشان می فرمایند: زن بگیرید؛ زیرا که ازدواج کردن روزی شما را بیشتر می کند .(بحار الانوار . ج۱۰۳ ۰ص۲۱۷)

 

* مردان عزب خود را زن دهید؛ زیرا با این کار خداوند اخلاق آنان را نیکو می گرداند و روزیهایشان را زیاد می کند و بر جوانمردی های آنان می افزاید. (بحار الانوار . ج۱۰۳ ۰ص۲۲۲).

 

 

 

در اسلام هیچ بنایی ساخته نشد، که نزد خدای عزوجل محبوبتر و ارجمند تر از ازدواج باشد. (بحار الانوار . ج۱۰۳ ۰ص۲۲۲)

 

هر جوانی که در دوره جوانی خود ازدواج کند، شیطانش فریاد بر آورد که: وای بر او دین خود را از گزند من حفظ کرد .(کنز العمال . ح۴۴۴۴۱)

 

دو رکعت نمازی که ازدواج کرده می خواند، برتر از هفتاد رکعت نمازی است که فرد عزب می خواند .(بحار الانوار . ج۱۰۳ ۰ص۲۱۹).

 

 

 

فاطمه ایمانی

 

بخش کلوب ازدواج تبیان

دسته هامهارت زندگی برچسب ها:


− سه = 1